Open Leerdag Leven in Transitie

IMG_3902

Iets schrijven over de Open Leerdag Leven in Transitie staat op mijn lijstje van dingen te doen… maar ik heb geen goed overzicht lijkt me, want er gebeurde zo veel die dag…

veel interessante ideeën…
mensen uit veel verschillende contexten…
veel conversaties die te kort waren en wegens tijdsgebrek moesten stoppen terwijl het net interessant werd…

Ons team van vorige keer was lichtjes gewijzigd. Dirk en Stien voelden niet de passie of hadden niet de energie om de voorbereiding van het hosting proces mee te maken; maar anderzijds vroegen we Rik – wegens zijn interesse in transitie – om aan te haken. Het was duidelijk dat de tijd en energie die we in het voorjaar hadden besteed aan het bouwen van ons gezamenlijke veld nu zijn vruchten afwierp. We kennen mekaars deskundigheden én leerpunten, we weten waar we mekaar moeten aanporren en waar we soms uit de bocht gaan…

AoH Open leerdag transitie voorb

Het ging dus vrij vlot in de voorbereiding, hoewel we pas aan het eind van de zomervakantie op dreef kwamen en het effe duurde voor iedereen een overzicht had van wie en wat in het Vlaamse transitiewereldje. Het was een beetje spannend toen we begonnen met uitnodigen, maar de eerste 8 à 9 mensen waren er vlug. Inschrijvingen bleven binnen druppelen tot de laatste dag. Uiteindelijk zaten we met 34 in de kring.

Het was voor ons duidelijk dat Erik zou openen omdat het zijn passie en zijn verlangen was om al deze mensen samen te brengen. Hij gaf het kader mee van zowel de spelers in het Vlaamse transitieveld als van Art of Hosting, in zijn eigen vertellende stijl. We waren vertrokken!

IMG_4104

Dan een kennismaking: zowel met elkaar als met de vier kwadranten (bouwend op Ken Wilber) die altijd en overal tegelijk aanwezig zijn. ’t Was tof om er op deze manier – letterlijk – in te stappen en nieuwe mensen te leren kennen. Rik en Ivo hadden er hun werk van gemaakt en het nuttige aan het aangename gepaard. Fascinerend ook om te zien dat er een vrij gelijke verdeling van mensen was verspreid over het hele veld; èn heel wat mannen in het van van Ik-Innerlijk! Trouwens dat was ons al opgevallen van in het begin: veel meer mannen dan vrouwen onder de deelnemers; net andersom dan in de vorige Open Leerdag rond Participatie.

IMG_3979

Dan was het tijd om het diepere en ruimere gesprek te openen om te kunnen starten vanuit een gezamenlijke basis. World Café is hiervoor een zeer geschikt instrument. De techniek en de principes zijn helemaal in lijn met de wereldvisie van levende systemen. Het brengt ons – door het wisselen van gesprekspartners doorheen de drie rondes – in een soort van chaos. In ieder geval is voor even het overzicht op het geheel kwijt, maar de minimale structuur die ook de dingen weer samenbrengt, biedt de kans dat er iets wezenlijk nieuws ontstaat. Het chaordische (op de grens tussen chaos en orde) laat ruimte voor een grote diversiteit, brengt ons vaak in een weerstand of een ‘kreukzone’, maar dan kan de emergentie zijn werk doen. Dan kunnen we van een Groots Gemene Deler –die altijd klein is – naar het Kleinst Gemeen Veelvoud – wat dus groter is én alles omvat.

Julie had het allemaal mooi uitgetekend de dag voordien en loodste iedereen hierdoor. Ze benadrukte nogmaals dat dialoog pas lukt als we het gevecht, de discussie achterwege laten, maar denken in “én – én”, diep luisteren en de verschillende draadjes door mekaar weven.

IMG_4092

Dit weven – het weven van een web zonder voorafgaand plan – was een metafoor die we in onze voorbereiding veel hadden gebruikt. Er zijn zo veel mensen op één of andere manier bezig met transitie; wat kan er niet ontstaan als we meer bedacht zijn om de andere velden mee te betrekken in onze projecten? Ergens was dat onze hoop voor deze dag, en zowel het World Café als de Open Space was een aanzet in deze richting. We sturen niet in de richting van het ontstaan van een bepaald soort initiatief, wij willen vooral ruimte en tijd creëren die de

IMG_3964

zelforganisatie kan bevorderen. Ruimte waar passie, verantwoordelijkheid, initiatief en engagement optimaal tot hun recht kunnen komen.

Het leuke vond ik dat het belang van goede vragen werd onderkend. Dat is inderdaad iets waar elke hosting team – van eender welk project of initiatief – veel tijd aan besteed. Het is één van de pijlers van hosting, en ook wat het vaak verschillend maakt van begeleiding (of faciliteren). Hosts zijn geen experten in antwoorden, maar verstaan de kunst om (grote) groepen van mensen door ‘conversations that matter’ in betekenisvolle dialoog te laten evolueren tot het opnemen van initiatief en zinvolle actie. De vraag/vragen waarrond je mensen laat praten, en hoe de vraag is geformuleerd maakt of kraakt zo’n dialoog, omdat het een smal of ruim kader biedt, al of niet beperkende vooronderstellingen aan het licht brengt.

In het oogsten van het proces van het World Café – niet het oogsten van de inhoud dus – was een opmerkelijk moment. In het vuur van zo veel goede ideeën en veel gepraat stelde één tafeltje voor om 1 minuut stilte toe te laten. Wat we prompt deden en velen van ons weer/meer in ons lichaam bracht. Het was voor mij een aanduiding dat we misschien te veel in ons programma wilden stoppen… dat we te weinig het eerste principe van Art of Hosting hadden ingebouwd: Wees aanwezig. Ik moet mezelf er altijd aan herinneren dat voor vele mensen aanwezig zijn in hoofd, lichaam en gevoel niet gewoon of evident is… We hadden gerust enkele korten stukjes hier rond kunnen inlassen… volgende keer beter!

Voor mij was de stilte voelbaar, niet alleen de afwezigheid van praten, maar wel de collectieve aandacht voor de kwaliteit van stilte en rust… Wat als we die kwaliteit zouden kunnen vasthouden als we gesprekken voeren en de dingen kunnen uitspreken die dan opborrelen, ook al hebben we ze nooit eerder zo gedacht of uitgesproken? Rik nam over en bracht ons weer in een cirkel.

IMG_4096

Bijna middag. Tijd voor Open Space. De overkoepelende vraag was: Transitie is bezig, hoe kan ik mee het verschil maken om het in een goede/betere/gewenste richting te sturen? Een oproep weer tot het volgen van je eigen passie en het zelf verantwoordelijkheid nemen daarvoor. En die passie was duidelijk aanwezig! Op vrij korte tijd werden 1à à 12 sessies aangekondigd; en zoals meestal: moeilijk kiezen want zo veel interessants! Wat ik mij nog herinner uit het hoofd:
– vraag en aanbod samenbrengen

IMG_3959

– transitie en scholen
– begeleiden van transitie en geld verdienen
– een sessie buiten die in de gang eindigde
– ikzelf bood een leermoment aan rond Chaordisch Pad
– ……. (hiernaast enkele andere)

Broodjes werden vlug verorberd tijdens een half uurtje pauze en meteen ging een eerste ronde sessies van start. Een uurtje later de tweede ronde. Intense gesprekken, iemand rustig op zichzelf… iedereen haar/zijn eigen

IMG_3958

energie volgend… de wet van de twee voeten: leren of bijdragen, anders weg!

Het samenbrengen van de vele sessies is altijd een moeilijke opgave in een kort tijdsbestek. Toch vond ik de korte 1 minuut aankondigingen én de extra tijd voor het gallerijbezoek wel geslaagd. Alleen weer te kort. Ik voelde me als een schooljuf om onze tijdsplanning toch min of meer aan te houden. Dan volgde ook nog een rondje Acties! Het maakte indruk vond ik, zo veel dingen die op stapel staan waar we later nog van zullen horen. (ze mogen altijd op deze blog verschijnen – laat maar weten!)

IMG_4097

Langzaamaan gingen we uitbollen. Tijdens de voorbereiding hadden we ervoor gekozen op ruim tijd te nemen om terug te kijken op de dag en te kijken naar het grotere geheel. Het grotere verhaal hadden we het genoemd. Eerst even individuele tijd voor persoonlijke reflectie: Wat is het grotere verhaal dat je hier ziet ontstaan en hoe gaat dat je werk beïnvloeden? Delen in groepjes van drie en dan een gezamenlijke oogstrond. Zeer veel, mooie, diepe, inspirerende punten werden verwoord…
… het transitie-concept werkt blijkbaar verbindend (ook al hebben we het niet gedefiniëerd!)
… we zijn blijkbaar – als beweging/stroming – volwassen geworden en hoeven geen gelijke meer te halen of ons te verdedigen.
… de vele perspectieven en experimenten kunnen daardoor naast mekaar bestaan en mekaar bevruchten: de vrucht van diversiteit én het advies: werk nooit alleen!
… de draadjes – het mycelium – tussen de paddestoelen zijn voelbaar
… en iedere paddestoel is zijn eigen klein verhaal
… vanuit goesting!!!
… het geheel is zichtbaar, maar niet overzichtbaar
… proces en inhoud; structuur en cultuur gaan hand in hand
… het ‘is’ geen verhaal, maar het verhaal ontvouwt zich en het pad vormt zich
… wat zou goede voeding zijn voor dit mycelium?

IMG_3988

Goede verhalen zijn een ongemeen sterk middel om dingen los te zetten, ze zijn een bijl om het bevroren meer in onszelf te lijf te gaan. (Franz Kafka)

Tijd om af te ronden…
ieder nog één woord…
met de tonen van Rik op de handpiano…

Het smaakte naar meer en langer.
(nog meer foto’s hier)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *